КЫРГЫЗСТАНДА 5G: СТРАТЕГИЯЛЫК МААНИСИ ЖАНА ӨНҮГҮҮ КЕЛЕЧЕГИ

Авторлор

  • Роман Шабданбек уулу

    ОсОО «Монмонтек»

    Автор

Ачкыч сөздөр:
Array, Array, Array, Array, Array, Array, Array, Array, Array, Array
Аннотация

Бешинчи муундагы байланыш тармактарына өтүү дүйнөлүк санариптик трансформациянын негизги факторлорунун бири болуп эсептелет. 5G технологиясы маалымат өткөрүүнүн ылдамдыгын олуттуу жогорулатып, кечигүүнү (latency) минималдаштырып, бир эле учурда көп сандагы түзмөктөрдүн туташуусун камсыздайт. Бул макаланын максаты — 5Gди киргизүүнүн техникалык негиздерин системалаштыруу, анын Кыргыз Республикасындагы стратегиялык маанисин ачып берүү жана колдонуу багыттары боюнча артыкчылыктуу сценарийлерди белгилөө. Изилдөөдө IMT-2020 талаптарына таянып, 4G менен 5Gдин негизги көрсөткүчтөрү салыштырылып, ошондой эле практикалык колдонмолор (Интернет нерселер — IoT, булут эсептөөлөр, AR/VR, учкучсуз системалар, алыстан башкаруу жана телемедицина) талданат. Натыйжада 4G/LTE кеңири колдонуу үчүн жетиштүү болгону менен, IoT түзмөктөрүнүн өсүшү жана реалдуу убакыттагы сервистердин көбөйүшү шартында анын мүмкүнчүлүктөрү чектеле баштай турганы көрсөтүлөт; демек, тармактын тыгыздыгы, өткөрүмдүүлүгү жана ыкчам реакциясы боюнча жаңы деңгээл талап кылынат. 5Gнин өнөр жайга багытталган мүнөзү өзгөчө белгиленип, экономиканын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгү үчүн анын ролу негизделет: жогорку ылдамдыктагы инфраструктура болбосо, заманбап сервистердин кириши кечеңдеп, инвестиция тартуу мүмкүнчүлүктөрү төмөндөйт. Макалада NSA жана SA архитектураларынын этап-этабы менен киргизүү логикасы, ошондой эле Open RAN жана көп вендордуу чечимдер аркылуу технологиялык ийкемдүүлүккө жетүү тенденциясы каралат. Таблицаларда 4G/5G көрсөткүчтөрүнүн айырмасы жана жабдуунун энергия керектөөсү боюнча ориентирдик маалымат берилет; бул энергия натыйжалуулугун 5Gди масштабдоодо өзүнчө артыкчылык катары кароого түрткү берет. Жыйынтыктап айтканда, 5G Кыргызстан үчүн байланыштын жаңыланышы гана эмес, санариптик эгемендүүлүк, инновация жана экономикалык өсүш үчүн стратегиялык негиз болуп саналат.

7 4
Жүктөөлөр
Жүктөө маалыматтары азырынча жеткиликтүү эмес.
Шилтемелер

1. ITU-R. Minimum requirements related to technical performance for IMT-2020 radio interface(s) (Report M.2410). 2017.

2. 3GPP. Release 15 specifications (5G NR; NSA/SA evolution). 2019.

3. KT / PR Newswire. KT Unveils 5G Emergency Rescue Platform “SKYSHIP” (drones/robots/AR for rescue). 2018.

4. Ericsson. IoT connections outlook (Ericsson Mobility Report data forecasts).

5. Дыйканова Н.Б., Кудабаева Г.К. Анализ методов построения сетей связи пятого поколения 5G и последующее внедрение в КР // Известия КГТУ им. И. Раззакова. 2022. – №3 (63) . – стр. 64-68.

6. Developing Telecoms. Kyrgyzstan shelves 5G trials but issues MegaCom 2300MHz licences. 2021.

7. AT&T. Commercial-scale Open RAN collaboration (operator strategy toward open and interoperable RAN). 2023.

8. GSMA Intelligence. The Mobile Economy 2024. 2024.

9. Nokia. Energy efficiency in next-generation mobile networks (white paper).

10. Mega24.kg (MegaCom). Сообщение о тестовой зоне 5G (публичные материалы оператора). 2022.

11. Сагымбаев А.А., Таштобаева Б.Э., Амантур Сагымбаев. Технологии 5G и 6G: ключевые факторы эволюции промышленных революций / Известия КГТУ им. И.Раззакова. – 2024. – №4(72). – стр. 1112 – 1120.

13. Сагымбаев А.А., Кожомуратов З.К., Шадыханов К.Т., Сагымбаев А.А. О

14. Цифровом кодексе Кыргызской Республики: цели, структура и перспективы применения /. Известия КГТУ им. И.Раззакова. –2025. – 476. – стр. 1044 –1051.

15. Акбарова А.Н., Ахунжанов И.Б. Оценка угроз безопасности сетей поколения 5G в реальных сетях / Известия КГТУ им. И.Раззакова. – 2023. – №1(65). – стр.608 -616.

Cover Image
Жүктөөлөр
Жарыяланган
2026-09-18
Чыгарылыш
№ 2 (78) (2026): И.Раззаков атындагы Кыргыз мамлекеттик техникалык университетинин Жарчысы
Бөлүм
МААЛЫМАТТЫК ЖАНА ТЕЛЕКОММУНИКАЦИЯЛЫК ТЕХНОЛОГИЯЛАР

Кантип шилтеме берүү керек

КЫРГЫЗСТАНДА 5G: СТРАТЕГИЯЛЫК МААНИСИ ЖАНА ӨНҮГҮҮ КЕЛЕЧЕГИ. (2026). И. Раззаков атындагы Кыргыз мамлекеттик техникалык университетинин Жарчысы, 2 (78), 142-150. https://journal.kstu.kg/index.php/izvestiia/article/view/11

Окшош макалалар

1-10 ичинен 13

Бул макала үчүн кеңейтилген окшоштук издөөсүн баштоо жасасаңыз болот.